Niewspółosiowość – strata czasu i pieniędzy

Po zamontowaniu łożyska do urządzenia, jak np. silnik elektryczny podłączony do pompy, należy ustawić współosiowość współpracujących maszyn. Niewspółosiowość może spowodować, że łożysko będzie miało gorsze warunki pracy z powodu dodatkowego obciążenia, tarcia i drgań. Może to doprowadzić do przyspieszenia zużycia i zmniejszenia trwałości eksploatacyjnej łożyska, jak również innych elementów maszyny. Co więcej, zwiększone drgania i tarcie mogą w znacznym stopniu zwiększyć zużycie energii oraz ryzyko przedwczesnych uszkodzeń.

Brak współosiowości wałów jest odpowiedzialny za blisko 50% wszystkich kosztów związanych z awariami maszyn wirujących. Awarie te zwiększają nieplanowane przestoje maszyn, co w efekcie podnosi koszty obsługi i powoduje straty produkcyjne. Tradycyjne metody osiowania (np. za pomocą liniału i szczelinomierza) często nie zapewniają stopnia dokładności wymaganego przez współczesne precyzyjne maszyny. Inna tradycyjna metoda wykorzystująca wskaźniki zegarowe umożliwia pracę z większą dokładnością, ale osiowanie musi być wykonywane przez specjalistę i może być czasochłonne.

Za pomocą lasera

Metody laserowego ustawiania współosiowości wałów są znacznym udoskonaleniem w stosunku do metod tradycyjnych. Laserowe urządzenia do ustawiania współosiowości wałów zapewniają szybsze i dokładniejsze osiowanie niż metody tradycyjne. Urządzenia takie charakteryzują się trzystopniowym procesem dla skorygowania ustawienia maszyn: pomiar, osiowanie i dokumentacja. Dokładne ustawienie współosiowości wałów może pomóc w:

  • zwiększeniu trwałości łożyska,
  • zmniejszeniu naprężenia działającego na sprzęgła i w ten sposób uniknięciu ryzyka przegrzania i pęknięcia,
  • zredukowaniu zużycia uszczelnień,
  • zmniejszeniu tarcia i przez to ograniczeniu zużycia energii,
  • zredukowaniu hałasu i drgań,
  • zwiększeniu czasu wykorzystania maszyn, wydajności i zdolności produkcyjnej,
  • ograniczeniu kosztów wymiany komponentów i przestojów maszyn.

Niewspółosiowość kół pasowych

Jedną z powszechnych przyczyn nieplanowanych przestojów maszyn z napędem pasowym jest niewspółosiowość kół pasowych. Może ona spowodować zwiększenie zużycia kół pasowych i pasków, jak również wzrost poziomu hałasu i drgań. Ubocznym efektem zwiększonych drgań jest przedwczesne uszkodzenie łożyska. Metody tradycyjne osiowania kół pasowych, które są najszerzej stosowane, obejmują jedynie ocenę wzrokową, albo ocenę wzrokową w połączeniu z liniałem i/lub kawałkiem struny. Zaletą tych metod jest krótki czas potrzebny do regulacji ustawienia, chociaż stosowanie liniału trwa dłużej niż metoda jedynie oceny wzrokowej. Główną wadą jest brak dokładności. Niektórzy producenci zalecają maksymalny kąt niewspółosiowości poziomej 0,5º lub nawet 0,25º, co jest niemożliwe do uzyskania przy użyciu „gołego oka”.

I znów laser przychodzi z pomocą

Laserowe urządzenie do ustawiania współosiowości kół pasowych umożliwia osiowanie z dużo większą prędkością i dokładnością niż w przypadku metod tradycyjnych. Urządzenia do ustawiania paska dostępne na rynku mogą zostać sklasyfikowane zgodnie ze sposobem, w jaki narzędzia są mocowane do koła pasowego i metody uzyskiwania współosiowości. Ogólnie istnieją dwie grupy. Pierwsza stosuje metodę ustawiania współosiowości powierzchni czołowych kół pasowych, druga osiowanie rowków kół pasowych. Główną wadą urządzeń, które wykorzystują powierzchnię czołową lub boczną koła pasowego jako powierzchnię odniesienia do ustawienia współosiowości kół pasowych i pasów jest to, że jedynie czoło koła pasowego służy jako referencja. Oznacza to, że jedynie powierzchnie czołowe kół pasowych są ze sobą wyrównane, a niekoniecznie rowki, w których pracuje pasek. Rezultatem tej metody jest zmienny stopień dokładności gdy koła pasowe mają różną szerokość, są odmiennego rodzaju lub pochodzą od różnych producentów. Urządzenia, które ustawiają współosiowość rowków kół pasowych umożliwiają osiowanie tam, gdzie ma to największe znaczenie – w rowkach kół pasowych, istotnie zwiększając dokładność niezależnie od szerokości, producenta lub rodzaju kół pasowych. Dokładne wyosiowanie koła pasowego i paska może pomóc w:

  • zwiększeniu trwałości łożyska,
  • zwiększeniu czasu sprawności maszyny, wydajności i zdolności produkcyjnej,
  • zmniejszeniu zużycia kół pasowych i pasków,
  • zmniejszeniu tarcia i przez to ograniczeniu zużycia energii,
  • zredukowaniu hałasu i drgań,
  • ograniczeniu kosztów wymiany komponentów i przestojów maszyn.

Źródło: www.skf.pl

fot.: SKF