Wielki mały PEC

PEC Grajewo na tle dużych elektrociepłowni wydaje się maleńką elektrociepłownią. Jednak inwestycje poczynione w ostatnich latach i zakres przeprowadzonych prac modernizacyjnych stawiają tą elektrociepłownię z pewnością w pierwszym rzędzie wśród najprężniej rozwijających się w kraju. Potwierdzają to przyznane PEC-owi w ostatnich latach nagrody i wyróżnienia. Zatem przyjrzyjmy się naszemu bohaterowi z bliska.

Początki PEC-u Grajewo (wówczas Ciepłowni Miejskiej w Grajewie) sięgają 1978 roku. Właśnie wtedy została oddana do użytku Ciepłownia Miejska, która do końca września 1991 r. działała w strukturach Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w Łomży. Z końcem września 1991 roku WPEC w Łomży uległo podziałowi na zakłady rejonowe, w tym m.in.: na Zakład Energetyki Cieplnej w Grajewie, jako jednostka budżetowa Miasta Grajewo. W lipcu 1996 roku Rada Miasta Grajewo podjęła Uchwałę na mocy, której zostało utworzone Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Grajewie jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. PEC Grajewo na przestrzeni minionych kilku lat to szereg inwestycji, które przeobraziły to przedsiębiorstwo w nowoczesną i prężną firmę. Najważniejsze z nich to:

Inwestycja w kocioł biomasowy

Modernizacja systemu ciepłowniczego miasta Grajewo poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii (spalanie biomasy) wprowadziła PEC Grajewo na nowe tory. Zakres inwestycji obejmował m.in.:

  • rozbudowę i przebudowę budynku ciepłowni,
  • modernizację stacji średniego napięcia oraz budowę wewnętrznej sieci energetycznej kablowej,
  • montaż kotła parowego opalanego biomasą wraz z ekonomizerem,
  • montaż silnika parowego do wytwarzania energii elektrycznej,
  • montaż instalacji odpylania i odprowadzenia spalin,
  • montaż rurociągów, pomp, i armatury, a także silnika parowego wraz z generatorem prądu,
  • budowę magazynu biomasy.

W wyniku realizacji tego projektu, grajewska ciepłownia stała się elektrociepłownią. Całkowita wartość inwestycji wyniosła prawie 14 mln zł. Dofinansowanie unijne (w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego, Osi Priorytetowej V. Rozwój infrastruktury ochrony środowiska, Działanie 5.1 Rozwój regionalnej infrastruktury ochrony środowiska) stanowiło 78,6% wydatków kwalifikowanych. Pozostała część wartości projektu została sfinansowana ze środków własnych Miasta Grajewo. Generalnym Wykonawcą realizacji inwestycji była firma Energotechnika Sp. z o.o. z Warszawy.

Wydajność zainstalowanego kotła produkcji firmy EUROBIOMASS z Elbląga wynosi 8 ton pary na godzinę przy jej maksymalnym ciśnieniu 2,5MPa. Para z kotła zasila silnik parowy wraz z generatorem o mocy 0,628MWe. Ciepło odpadowe jest wykorzystywane latem do ogrzewania ciepłej wody użytkowej (c.w.u). Kocioł parowy spalający wilgotną biomasę, który funkcjonuje w PEC Grajewo został dodatkowo wyposażony w system do czyszczenia powierzchni wymiany ciepła, którego producentem jest firma EKOZUB Sp. z o. o. z Żerdzin. System ten składa się z tzw. generatorów fal uderzeniowych GFU-24/8.

Budowa sieci cieplnych preizolowanych oraz węzłów cieplnych

Kolejne ważne inwestycje to budowa sieci cieplnych preizolowanych oraz węzłów cieplnych. W marcu 2012 roku zostały podpisane umowy na wykonanie wspomnianych wyżej robót. Projekty przewidują przebudowę sieci cieplnej polegającą na:

  • budowie sieci preizolowanej o długości 12 415,20 mb zastępującej wyłączaną z eksploatacji sieć kanałową,
  • budowie 73 indywidualnych kompaktowych węzłów cieplnych w miejsce istniejących węzłów cieplnych,
  • budowie 136 indywidualnych kompaktowych węzłów cieplnych zastępujących likwidowane węzły grupowe.

Zakończenie budowy i oddanie do użytku planowane jest na koniec 2014 roku.

Inwestycja jest przedsięwzięciem realizowanym w ramach projektu: „Poprawa efektywności energetycznej systemu ciepłowniczego Miasta Grajewo oraz sprawności przesyłu i dystrybucji energii cieplnej poprzez modernizację sieci i węzłów cieplnych”, współfinansowanego przez Unię Europejska w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, Priorytetu IX Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna, Działanie 9.2 Efektywna dystrybucja energii.

Budowę sieci cieplnych preizolowanych realizuje konsorcjum firm: Energotechnika Sp. z o.o. z Warszawy (Lider Konsorcjum), Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe „Watex” Sp. z o.o. z Rzeszowa (Partner Konsorcjum), Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjne Cerbud Sp. z o.o. z Nowego Sącza (Partner Konsorcjum).

Z kolei budowę węzłów cieplnych realizuje firma GPEC Serwis Sp. z o.o. z Gdańska.

Docenieni przez branżę

Szeroki zakres inwestycji oraz podjęty trud ich realizacji, również skuteczne zarządzanie, nie obeszły się bez echa w branży. PEC Grajewo w ostatnich latach otrzymało kilka znaczących nagród. Warto tutaj wspomnieć chociażby o Gepardach biznesu 2011 czy wyróżnieniu Tytani energii 2011 w kategorii Człowiek roku – dla prezesa Radosława Zolnika – za działania w zakresie modernizacji systemu ciepłowniczego Miasta Grajewo poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Warto również wspomnieć, iż PEC Grajewo w ramach konkursu Tytani energii 2011 było także nominowane w kategorii Firma Roku oraz Inwestycja Roku – za realizację inwestycji budowy układu skojarzonej produkcji ciepła i energii elektrycznej w oparciu o spalanie biomasy.

PEC Grajewo w liczbach

W Ciepłowni Miejskiej zainstalowane są:

  • 2 kotły WR10,
  • 2 kotły WR5,
  • układ skojarzony kogeneracyjny na paliwa odnawialne (zrębki drzewne) o następujących parametrach:
    • moc kotła parowego: 5,8MW,
    • wydajność: 8ton pary/h,
    • silnik parowy wraz z generatorem o mocy 628MWe/h,
    • wymiennik ciepła: 4,5MW.

Moc cieplna zainstalowana w źródle wynosi 39,7865MW, a zamówiona przez odbiorców ok. 28MW. Sieć miejską zasila 425 węzłów cieplnych dwufunkcyjnych w pełnej automatyce na cele centralnego ogrzewania i c.w.u.. Z ciepła sieciowego korzysta w mieście Grajewo 428 odbiorców zarówno indywidualnych jak i wszystkie Spółdzielnie i Wspólnoty Mieszkaniowe. Powierzchnia ogrzewanych budynków mieszkaniowych wynosi 407,2 tys. metrów kwadratowych, a kubatura: 1.697,75 tys. metrów sześciennych. Długość sieci cieplnych magistralnych, rozgałęźnych i przyłączy wynosi ok. 29km. Na potrzeby kotła parowego założona została plantacja wierzby energetycznej o powierzchni ok. 50ha.

W 2012r. wyprodukowano 260519GJ energii cieplnej. Obecnie na sieciach i węzłach prowadzone są inwestycje polegające na wymianie 12km sieci kanałowej na preizolowaną oraz wymianie 209 szt. węzłów cieplnych. Układ kogeneracyjny jest gotowy do eksploatacji. Po uzyskaniu koncesji z URE rozpocznie on produkcję energii elektrycznej i ciepła.

Autor: Patrycjusz Ploszka, do napisania artykułu posłużono się m.in. materiałami z PEC Grajewo oraz EKOZUB Sp. z o.o.

Fot. otwierająca art., źródło: PEC Grajewo

Andrzej ZuberAndrzej Zuber, prezes zarządu EKOZUB Sp. z o. o.:

PEC Grajewo jako jedna z nielicznych ciepłowni w Polsce zmieniła się w elektrociepłownię, produkującą energię elektryczną. Silnik parowy zasilany jest z kotła biomasowego o wydajności 8 t/h, w którym spalana jest biomasa o dużej zawartości wilgoci i popiołu. Dzięki zastosowaniu efektywnego systemu czyszczenia opartego o generatory fal uderzeniowych GFU-24/8 uzyskano duży stopień czystości powierzchni grzewczych. Systematyczne usuwanie osadów pozwala na pracę kotła z dużą sprawnością, bez przeciążania paleniska. Podobne systemy czyszczenia oparte o generatory fal uderzeniowych zostały sprawdzone na wielu kotłach płomieniówkowych w Polsce. W naszej ocenie należy podziwiać PEC Grajewo za odwagę i determinację w realizacji dotychczas szeroko nie stosowanych rozwiązań technicznych związanych z silnikiem produkującym energię elektryczną, zasilanym niskoparametrową parą z kotła biomasowego.

Cezary KnaśCezary Knaś, prezes zarządu GPEC Serwis:

Jedną z naszych aktualnie prowadzonych kluczowych inwestycji jest projekt zlecony przez PEC Grajewo: „poprawa efektywności energetycznej systemu ciepłowniczego Miasta Grajewo oraz sprawności przesyłu i dystrybucji energii cieplnej poprzez modernizację sieci i węzłów cieplnych”. Zakres naszych prac jest związany z wymianą istniejących węzłów indywidualnych i grupowych na nowe kompaktowe węzły cieplne. Łącznie jest ich 209, a okres realizacji inwestycji jest przewidziany na lata 2012–2014. Obecnie zgodnie z harmonogramem mamy wykonanych już 165 węzłów. Wszystkie one są węzłami płytowymi, wyposażonymi w regulację pogodową. Pracują w pełnej automatyce, co oznacza, że mają również zamontowany monitoring pozwalający na efektywne sterowanie pracą ciepłowni. Nie ukrywam, że projekt jest dla nas dużym wyzwaniem, ale także powodem do dumy. Mamy bowiem swój wkład w realizację jednego z największych przedsięwzięć w Polsce obejmujących wymianę węzłów cieplnych.

Michał MazurkiewiczMichał Mazurkiewicz, dyrektor zarządzający EP:

Kocioł parowy o parametrach pary 250°C, 25 bar i wydajności 8t/h, przeznaczony dla Elektrociepłowni miejskiej w Grajewie jest opalany w 100% wilgotnymi zrębkami drewna i współpracuje z silnikiem parowym. Jest to jedna z najnowocześniejszych i najbardziej przyjaznych środowisku elektrociepłowni w kraju, która produkuje w systemie kogeneracji 628kW energii elektrycznej i 4600 kW ciepła, przekazywanego w całości do miejskiej sieci ciepłowniczej. Jednostka ta jest instalacją w pełni zautomatyzowaną wymagającą minimalnego nakładu jakim jest codzienny dozór pracowników technicznych PEC. Uważam, że instalacje tego typu jako „małe”, ale samodzielne jednostki zaopatrujące w ciepło oraz energię elektryczną, powinny być jednym z kluczowych elementów gospodarki energetycznej. Poprzez stosowanie biopaliwa jakim jest biomasa wraz z uzyskanym zielonym certyfikatem tworzymy mniejsze, ale za to niezależne od dużej energetyki zawodowej, systemy ciepłownicze bądź elektrociepłownicze działające w oparciu o łatwo dostępne i przyjazne dla środowiska paliwo jakim jest biomasa.